Sandtmannlaan 24 Naarden

Eliazer (Leo) Reens
Amsterdam 17 januari 1895 – Auschwitz 3 augustus 1943

Roza (Roosje) Reens-Jacobs
Hengelo 16 augustus 1900 – Auschwitz 3 augustus 1943

Eliazer Reens, roepnaam Leo, wordt geboren op 17 januari 1895 in Amsterdam. Hij is de oudste van acht kinderen. Leo doet de H.B.S. en gaat – net als veel familieleden – aan het werk in de diamantindustrie. Vanaf zijn 17e is hij lid van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond, maar die bond schorst hem 10 jaar later. Waarom is niet duidelijk, wegens “schuld”, staat er op zijn lidmaatschapsbewijs.

Later staat hij in archieven vermeld als koopman, rijwielhandelaar, grossier en makelaar in auto-onderdelen. Leo’s moeder overlijdt vlak voor de oorlog in 1939, maar zijn vader wordt in Auschwitz vermoord.

Roza Jacobs, roepnaam Roosje, wordt geboren op 16 augustus 1900 in Hengelo. Zij heeft een oudere broer. Haar moeder is vermoord in Sobibor, haar broer in Mauthausen. In 1924 haalt Roosje het diploma ziekenverpleegster van het Witte Kruis.

Op 13 juni 1927 trouwen Roosje en Leo in Hengelo. Zij gaan wonen in Amsterdam, in de Lutmastraat.

Na enige tijd verhuizen ze naar Bussum, eerst naar de Landstraat en op 5 september 1933 naar de Sandtmannlaan 24. Op 28 december 1942 worden ze daar uitgeschreven met de code VOW – vertrokken onbekend waarheen. Maar in mei 1943 staan ze ingeschreven aan de Weesperzijde in Amsterdam.

Daarna zijn Roosje en Leo in België terechtgekomen, hoe is niet duidelijk. Misschien wilden ze deportatie voorkomen door te vluchten, door onderdak te zoeken bij bekenden in België? Dat is in ieder geval niet gelukt, want op 1 juli 1943 werden ze gevangen gezet in de Kazerne Dossin in België.

Dat is – net als Kamp Vught of Westerbork in Nederland – een Sammellager, een kamp waar de nazi’s joden, Roma en Sinti bijeenbrengen voor hun deportatie. Kazerne Dossin ligt precies tussen Antwerpen en Brussel, waar de meeste joden wonen, en aan de spoorlijn. Tussen juli 1942 en september 1944 worden er 25.490 joden en 353 Roma en Sinti verzameld en weggevoerd richting Auschwitz-Birkenau en enkele kleinere kampen. De kazerne is tegenwoordig een herdenkingsmonument en een museum.

Roosje en Leo worden op 31 juli 1943 vanuit Kazerne Dossin op transport gezet naar Auschwitz, met transportnummer 1078, Transport XXI.

Daar zijn ze op 3 augustus vermoord.

Bronnen: Joodsmonument, Oorlogsbronnen, Stadsarchief Amsterdam, Arolsen-Archives, Oorlogsgravenstichting, Beeldbank.kazernedossin, Dutchjewry, Joods Cultureel Kwartier (JCK).