Gerard Doulaan 46A Naarden

Max Christian August Feige
Josephsdorf (Duitsland) 13 november 1860 – Westerbork 20 juni 1943

Julius Theophil Feige
Schöningen (Duitsland) 3 januari 1887 – Naarden 25 november 1962 (overlevende)

Frieda Elsa Richter
Weissenbach (Duitsland) 16 oktober 1896 – Naarden 2 november 1980 (overlevende)

Annemarie Ida Feige
Amsterdam 8 oktober 1925 – Blaricum 8 juni 2016 (overlevende)

Julius Max Robert Feige
Amsterdam 11 oktober 1929 – Bournemouth (Verenigd Koninkrijk) 21 november 2019 (overlevende)

In dit huis aan de Gerard Doulaan woonde, samen met familieleden, Max Christian August Feige. Als slachtoffer van het antisemitisme kwam hij aan zijn einde in kamp Westerbork, het doorgangskamp voor Nederlandse joden naar de nazivernietigingskampen.

Hij werd op 13 november 1860 in een joodse familie geboren. Zoals niet ongebruikelijk in die tijd liet hij zich op 5 december 1897 christelijk dopen en werd zijn tweede voornaam Christian. Onder deze christelijke identiteit en met zijn nieuwe naam werd hij daarna officieel geregistreerd. Maar ondanks die nieuwe religieuze identiteit blijft hij, zo blijkt uit een registratie van 2 februari 1931, lid van de joodse gemeente. Dat roept vragen op over de manier waarop hij zich verbonden bleef voelen met zijn joodse erfenis. En zijn gevoel daarover was van ongetwijfeld van belang voor de beslissing die hij nam in 1942.
Feige was koopman van beroep en woonde beurtelings in Berlijn en Amsterdam. In die laatste stad werd hij in 1896 eigenaar van het café Maison Bordelaise aan het Rembrandtplein 9. Veel geluk had hij er niet mee want de zaak ging al na een jaar failliet.

Uiteindelijk vestigde hij zich in Naarden aan de Gerard Doulaan 46A, in het huis dat zijn zoon had laten bouwen. Hij woonde er van november 1935 tot 1 juli 1942. Later werd hij door de nazi’s vastgezet in kamp Vught, het enige SS-concentratiekamp buiten Duitsland. Van daaruit werd hij in april 1943 overgebracht naar kamp Westerbork. Dat hij in handen van de nazi’s viel was het gevolg van een raadselachtige stap van hemzelf. Hij heeft zich uit eigen beweging gemeld bij de autoriteiten in Naarden. Voor zijn familie was dit een onbegrijpelijke beslissing, vooral omdat hij zich 40 jaar eerder had laten dopen.
Maar voor de nazi’s stelde die doop hem niet vrij van anti-joodse maatregelen. Die houding bleek bijvoorbeeld ook uit het leven van de katholieke non Edith Stein. Zij was een joodse vrouw die slachtoffer werd van het nazi-regime en gedeporteerd werd naar Auschwitz. Op een vergelijkbare manier werd de protestantse Max Christian August Feige beschouwd als lid van het joodse ras.

In Westerbork overleed hij op 20 juni 1943, op 82-jarige leeftijd. Hij is in het kamp gecremeerd en zijn as werd bijgezet op de joodse begraafplaats in Diemen. De naam van Max Feige is opgenomen in de archieven van het Instituut ter nagedachtenis van de joodse slachtoffers van de Shoah (Yad Vashem).

Er worden op dit adres ook struikelstenen gelegd voor zijn zoon en schoondochter en hun twee kinderen die in Naarden woonden en die de oorlog hebben overleefd. Zijn vrouw Thekla Seeman was al voor de oorlog in Berlijn overleden op 28 januari 1931. Ze was toen 67 jaar. Ze kregen samen 5 kinderen, van wie er één uiteindelijk in dit pand kwam wonen.
Die zoon, Julius Theophil Feige, woonde aanvankelijk in Amsterdam, waar hij in 1924 trouwde met Frieda Elsa Richter. In 1935 verhuisden ze naar het pand aan de Gerard Doulaan dat hij had laten bouwen. Hij noemde het naar zijn vrouw, zoals blijkt uit de gevelsteen.
Van beroep was hij elektrotechnisch ingenieur, koopman en fabrikant van lichtarmaturen van de firma Feige & Co. Omdat hij weigerde samen te werken met de Duitse bezetter werd Julius gedwongen in een kamp te werken. Hij ontsnapte maar werd weer gevangen en zo zwaar mishandeld dat hij enkele ribben brak.
De woning aan de Gerard Doulaan moest de familie enige tijd verlaten, maar kon er later toch terugkeren. Theophil Feige overleed op 25 november 1962 in Naarden, 75 jaar oud. Zijn vrouw overleed op 2 november 1980 in Laren, 84 jaar oud.
Ze hadden twee kinderen: Annemarie Ida Feige, bekend als Anneke, (overleden in 2016 in Blaricum, 90 jaar oud) en Julius Max Robert Feige, bekend als Rob, (overleden in 2019 in Bournemouth, 90 jaar oud).
Hoewel de gruwelen van de holocaust voor een deel aan de familie Feige voorbij gingen zijn in de familie verhalen bekend over verschrikkingen van de oorlog. Zo kon zoon Julius Max Robert (geboren in 1929) tijdens een wandeling met zijn vader maar net ontkomen aan een vergeldingsactie van Duitse militairen die burgers neerschoten wegens acties van het Nederlands verzet. Hoewel Rob nog geen 16 jaar was, was hij groot voor zijn leeftijd. Daarom werd hij samen met andere Nederlanders opgepakt, ondanks het smeken van zijn vader. Sommige mannen werden doodgeschoten, Julius en Rob werden vrijgelaten.
Tijdens de hongerwinter van 1944-1945 fietste Rob naar boerderijen in de buurt om kostbaarheden te ruilen voor voedsel. Dat was illegaal en er stonden zware straffen op. Op een nacht werd hij samen met vrouwen van middelbare leeftijd door de Wehrmacht gevangen genomen. Ze werden vastgehouden in een vrachtwagen en kregen te horen dat ze de volgende ochtend door een SS-executiepeloton zouden worden doodgeschoten. Het was extreem koud en de meeste gevangenen vroren dood. De jonge Rob overleefde de nacht en een Wehrmacht-soldaat liet hem ‘s ochtends ontsnappen.

Bronnen: Joods Monument, archief gemeente Amsterdam, archief gemeente Gooise Meren, oorlogsgravenstichting, Delpher, Genealogy Online, kamp Westerbork digitale collectie, onderzoek van Reinoud van Wijk naar de stamboom van de familie.